
اصولا علل اشکريزش را ميتوان اينطور دستهبندي کرد که:
1) توليد اشک زيادتر از حد طبيعي باشد (وجود ايرادي در غدد اصلي سازنده اشک)
2) اشکال در مسير خروج اشک باشد که اصطلاح انسداد مجرا ناميده ميشود (دليل آن اختلالي در کار خروج اشک از چشم و هدايت آن به داخل بيني است.)
يکي از علل مهمي که شيرخواران را به مطب چشم پزشک ميآورند، همين اشکريزش است. حدود 10 درصد نوزاداني که متولد ميشوند مبتلا به انسداد مجراي اشکي هستند؛ يعني موقع تولد هنوز مجراي اشکي آنها به داخل بيني باز نشده و اين شيرخواران با اشکريزش و گاهي با ترشحات چرکي مواجه ميشوند. تجمع مواد کنار مژهها و گاه چسبيدن مژهها به هم خصوصا هنگام خواب و همچنين لزوم دستکاري پلکها در موقع بيدار شدن از مشکلات عمدهاي است که موجب نگراني والدين ميشود و معمولا مجبورند پلکها را تميز کنند تا چشمها از يکديگر بازگردد.
به طور کلي انسداد مادرزادي مجراي اشکي در بچهها به سه صورت ديده ميشود و والدين آن را گزارش ميکنند. اولين حالت اشک ريزش مداوم بدون همراه بودن ترشحات چرکي است. دوم اشکريزش مداوم همراه با ترشحات چرکي به خصوص هنگام ماساژ کيسه اشکي است که اين بيانگر انسداد کامل مجرا بعد از کيسه اشکي ميباشد (اين فرم شايعي است) و سوم، اشکريزش متناوب به خصوص هنگام سرماخوردگي که بيانگر مشکلات بيني است که هنگام سرماخوردگي شدت يافته و به طور موقت مجراي اشکي را ميبندد.
هريک از سه حالت فوق بايد توسط والدين مورد پيگيري قرار گيرد و بچه توسط چشمپزشک معاينه شود. معمولا اين بچهها نسبت به نور حساس نيستند ولي قرنيه شفاف و کره چشم سالم است و تنها انسداد مجرا مطرح است. حدود 90 درصد اين بچهها تا سن يک سالگي انسدادشان برطرف ميشود و والدين نبايد نگران باشند. تنها لازم است بررسي شوند و دستور ماساژ صحيح و درمان طبي توسط پزشک معالج به والدين داده شود. هيچ اقدام خاصي براي باز شدن مجرا لازم نيست و نبايد در درمان جراحي سونداژ بيمورد عجله شود و بايد منتظر بمانيم تا مجرا باز شود. تنها در موارد عفونت حاد کيسه اشکي است که سونداژ را زودتر از موعد توصيه ميکنيم. سونداژ يک عمل کاملا ساده و موفقيتآميز است که در کلينيک يا بيمارستان تحت بيهوشي عمومي انجام ميشود. بهترين زمان انجام سونداژ حوالي يک سالگي است و تاخير ميتواند شانس موفقيت را کم کند ولي تا پنج سالگي هم به نظر من، بهتر است اولين اقدام سونداژ (به تنهايي) و يا سونداژ همراه با لولهگذاري باشد.